نبرد سوم ایران و روم در زمان شاپور یکم ساسانی یکی از سرنوشتسازترین نبردهای ایرانیان با رومیان به شمار میرود، چه در این جنگ شاپور، والریانوس امپراتور روم را به اسارت گرفت و این برای نخستین بار در تاریخ روم بود که امپراتوری در میدان جنگ شکست خورده و زنده اسیر میشد.
به گزارش کاویان گلد، این روزها در خیابانهای تهران، بنرهایی نصب شده که با الهام از نقش رستم، صحنه تاریخی زانو زدن امپراتور روم در مقابل شاپور یکم ساسانی را بازآفرینی میکند؛ با این تفاوت که به جای والریانوس، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، در برابر شاهِ ساسانی نقش بسته است. همزمان، تصویر تکی شاپور یکم با چهرهای پرصلابت بر بسیاری از نقاط شهر دیده میشود. این تصاویر بار دیگر یاد این پادشاه تاثیرگذار را در افکار عمومی زنده کرده است. بازگشت تصویر شاپور ساسانی به فضای بصری تهران فرصتی است برای بازخوانی پیروزی او در برابر امپراتور روم. اما شاپور ساسانی، یا دقیقتر شاپور یکم، که بود و چرا چنین جایگاه برجستهای در تاریخ ایران دارد؟
شاپور ساسانی، یا دقیقتر شاپور یکم، دومین پادشاه از دودمان ساسانی بود که پس از پدرش اردشیر بابکان، بنیانگذار این سلسله، به تخت نشست. او از حدود ۲۴۰ تا ۲۷۰ میلادی بر ایران حکومت کرد و از برجستهترین شاهان ساسانی به شمار میرود. قلمروی ایران در زمان شاپور بسیار گسترش یافت و از شرق تا هند و از غرب تا بینالنهرین و ارمنستان را دربر گرفت. او شهرهایی چون گندیشاپور (در خوزستان کنونی) را بنیانگذاری کرد که بعدها به مراکز علمی بزرگی تبدیل شدند.