فهیمه نظری: شامگاه چهارشنبه ۲۵ تیر ۱۳۳۱ دکتر مصدق در پی بنبست مذاکراتش با شاه در جلسهای چهار ساعته، به دلایلی ازجمله اختلاف این دو بر سر وزارت جنگ که مصدق خود میخواست آن را قبول کند و شاه زیر بار نمیرفت و از طرفی سنگاندازیهای شمار زیادی از نمایندگان مجلس بر سر راه تمدید اختیارات نخستوزیر، متن استعفای خود را توسط منشیاش به کاخ سعدآباد فرستاد. متن استعفا از این قرار بود:
«پیشگاه اعلیحضرت همایونی شاهنشاهی
چون درنتیجه تجربیاتی که در دولت سابق به دست آمده پیشرفت کار در این موقع حساس ایجاب میکند که پست وزارت جنگ را فدوی شخصا عهدهدار شود و این کار مورد تصویب شاهانه واقع نشده البته بهتر آن است که دولت آینده را کسی تشکیل دهد که کاملا مورد اعتماد باشد و بتواند منویات شاهانه را اجرا کند. با وضع فعلی ممکن نیست مبارزهای را که ملت ایران شروع کرده پیروزمندانه خاتمه دهد. ۲۵ تیر ۱۳۳۱ – فدوی دکتر محمد مصدق» (اطلاعات ۲۶ تیر ۱۳۳۱)
فردای آن روز یعنی پنجشنبه ۲۶ تیر ۱۳۳۱ علا وزیر دربار خبر استعفای مصدق را به مجلس رساند و در پی این خبر فراکسیونهای مختلف برای رایزنی در مورد نخستوزیر جدید تشکیل شد. در عصر همین روز نمایندگان مجلس در جلسه خصوصی با اکثریت ۴۱ رای به نخست وزیری قوام ابراز تمایل کردند.
روز جمعه ۲۷ تیر ۱۳۳۱ نیز شاه دستور نخستوزیر قوام را به شرح زیر صادر کرد:
«جناب اشرق احمد قوام نخستوزیر
نظر به اعتمادی که به مراتب شایستگی و کاردانی شما داریم به موجب این دستخط سمت نخستوزیری را به شما محول و مقرر میداریم که در تشکیل هیات وزیران اقدام نموده نتیجه را زودتر به اطلاع ما برسانید. کاخ سفید – ۲۷ تیرماه ۱۳۳۱- محمدرضا پهلوی» (باختر امروز ۲۸ تیر ۳۱)