در بخش «داستان جلد»، این شماره از مجله تصویری از احسان طبری، فیلسوف، شاعر، نویسنده و ایدئولوگ حزب توده ایران را به تصویر کشیده و پروندهای مفصل به زندگی، آثار و بازگشت فکری او از مارکسیسم اختصاص داده است. احسانالله طبری از خانوادهای مذهبی برخاست اما از همان دوران جوانی به حزب توده ایران پیوست و یکی از اعضای مؤثر رهبری آن شد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، در بخش نخست مجله [گواه] با عنوان «تاریخ اندیشه»، به بررسی تحولات کمتر دیدهشده و جنبههای مغفول مفهوم جمهوریت در تاریخ معاصر ایران پرداخته شده است. این پرونده بهویژه به تحلیل شرایط و منازعات سیاسی پیش از برگزاری نخستین همهپرسی پس از پیروزی انقلاب اسلامی میپردازد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ۱۳۵۷، امام خمینی (ره) اعلام کرد که درباره ماهیت نظام سیاسی آینده، مستقیما از مردم نظرخواهی خواهد شد. به همین دلیل، بحث برگزاری رفراندوم به یکی از اصلیترین محورهای سیاسی آن دوران تبدیل شد. شورای انقلاب و دولت موقت مسئول پیگیری آن شدند. اما بر سر نحوه طرح پرسش و گزارههای روی برگه رأی اختلافنظرهایی در میان نخبگان سیاسی، احزاب، رسانهها و شخصیتهای مذهبی شکل گرفت.
گروهی معتقد بودند که گزینه رفراندوم باید ساده و شفاف باشد و تنها با پرسشی چون «آیا با جمهوری اسلامی موافق هستید؟» و پاسخهای «آری» یا «نه» مطرح شود. این دیدگاه در دولت موقت و برخی محافل اجرایی رایج بود. در مقابل، برخی دیگر، ازجمله محمد مفتح، تأکید داشتند که مردم باید امکان انتخاب از میان انواع مختلف جمهوری را داشته باشند؛ جمهوری، جمهوری اسلامی، جمهوری دموکراتیک و دیگر گزینهها. مفتح در گفتوگویی با روزنامه آیندگان تصریح کرد که شرکت در همهپرسی نباید به معنای پذیرش پیشفرضی واحد باشد، بلکه باید آزادی در انتخاب حکومت حفظ شود.