قاجار سلسله نوپایی بود؛ در حالی که استقرار و ثبات آن طول میکشید و نیاز به زمان داشت، به آن حمله هم شده بود. اصلاحات محدودی هم انجام میشد و طبقه حاکم نیز درک گستردهای از وضعی که در آن بودند، نداشتند، به همین ترتیب حتی قشر دیوانسالار فارسزبان که در سلسله ترکزبان قاجار بودند نیز درک درستی از تحولات جهانی که بر سرنوشت جنگ اثر حیاتی و مستقیم داشت، نداشتند.
فاطمه غفاری: جلسه نقد و بررسی کتاب «ایران در جنگ؛ تعامل با جهان مدرن و کشاکش با امپراتوری روسیه» نوشته مازیار بهروز، روز ۲۳ تیرماه (۱۴۰۴) در سالن دکتر پرهام ساختمان آرشیو ملی برگزار شد. در این نشست که دبیری آن را محمدجواد عبداللهی عضو هیات علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی برعهده داشت، پیامی تصویری درباره چرایی تالیف این کتاب از نویسنده پخش شد و سپس جواد مرشدلو عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس به نقد و بررسی کتاب پرداخت.
بازخوانی جنگ اول ایران و روس
در ابتدای جلسه محمدجواد عبداللهی به طور خلاصه مازیار بهروز و کتاب «ایران در جنگ» را اینطور معرفی کرد: نویسنده کتاب، دکتر مازیار بهروز، متخصص تاریخ ایران و استاد دانشگاه سانفرانسیسکو هستند. ایشان به خاطر کتاب «شورشیان آرمانخواه» شناخته میشوند که به بررسی نیروهای سیاسی چپگرا و به طور مشخص «حزب توده» و چریکهای فدایی خلق میپردازد.
کتاب «ایران در جنگ» بازخوانی جنگ اول و دوم ایران و روسیه است که منجر به دو عهدنامه گلستان و ترکمانچای شد و دکتر بهروز سعی دارد روایت سنتی و شخصمحور موجود در حول این دو جنگ و شخصیت و فعالیتهای عباسمیرزا شکل گرفته، بررسی کند و نشان دهد که چطور این جنگ به ظهور جریان مشروطه و مدرنیزه شدن ایران کمک کرد.