جمهوری آذربایجان همسایه شمال غربی ایران، که دارای ۷۵۹ کیلومتر مرز مشترک زمینی و رودخانه ای با جمهوری اسلامی ایران در منطقه شمال غرب است؛ یکی از سه جمهوری قفقاز جنوبی است که پس از جنگ ۴۴ روزه در ماه نوامبر ۲۰۲۰ توانست با بیرون راندن ارامنه از مناطق اشغالی قره باغ، تمامیت ارضی خود را تثبیت کند.
به گزارش خبرآنلاین، روزنامه اطلاعات نوشت: روابط ایران وجمهوری آذربایجان از این زمان به بعد با برخی سوء تفاهم ها همراه بوده که از هر دو سو جریان هایی مانع بهبود روابط شده و آن را با تنش هایی روبرو کرده اند. نفش آفرینی ترکیه به عنوان دولت مداخله گر منطقه در کنار اسرائیل (که هر دو، در پیروزی جمهوری آ ذربایجان برای بیرون راندن ارامنه از مناطق اشغالی نقشی مهم داشته اند)، در روند جریان های بعد از پیروزی موجب بروز تنش در روابط بین ایران وجمهوری آذربایجان شده است.
نگرانی های ایران به سبب حضور ترکیه و اسرائیل در صحنه قفقاز جنوبی بیشتر مبتنی بر ایجاد موانع برای جمهوری اسلامی ایران در ارتباط زمینی ایران با قفقاز(ارمنستان-گرجستان-دریای سیاه) است که برای جمهوری اسلامی ایران یک مسیر استراتژیک محسوب می شود که متاسفانه مدیریت ناکارمد رئیس جمهور روسیه در تدوین متن ناقصی است که «موافقت نامه آتش بس» بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان نامیده می شود که از سوی نهادهای بین المللی مورد قبول نبوده است،سبب بروز این نابسامانی ها شده است. در این موافقت نامه در بند ۹ از کریدوری نام برده می شود که امکان برقراری ارتباط زمینی نخجوان (برونگان آذربایجان در غرب ارمنستان) و خاک اصلی آذربایجان (واقع در شرق جمهوری ارمنستان) با گذر از قلمرو جنوبی جمهوری ارمنستان، امکان پذیر خواهد شد.