لری سری جانسون تحلیل گر سابق سی آی ای با اشاره به اینکه آمریکا تصور میکرد ایران ضعف شده و بهترین زمان ضربه زدن است، گفت: «ما فکر کردیم میتوانیم به ایرانیان زور بگوییم اما این تفکر، حاصل برآوردهایی اشتباه است. حمله آمریکا به ایران مساوی با به آتش کشیده شدن میادین نفتی عربستان است، اتفاقی که جهان را با جهش تورمی سنگینی مواجه خواهد کرد و این فاجعه بار خواهد بود…»
ایالات متحده بارها و بارها به طور رسمی و غیررسمی اذعان نموده است که نهایت تلاش خود را برای جلوگیری از گسترش نفوذ قدرت منطقهای ایران به کار خواهد گرفت. دولت آمریکا در تلاش است تا از نفوذ مادی و معنوی ایران به عنوان رهبر محور مقاومت در منطقه بکاهد و همچنین توانمندیهای هستهای و موشکی ایران را به هر نحوی با چالش روبرو سازد و مسلم است که برای دستیابی به این هدف، ابزار اسرائیل، به عنوان دشمن منطقهای و ایدئولوژیک ایران گزینه بسیار مناسبی خواهد بود.
حال ایران و آمریکا در نقطهای حساس قرار دارند. تهدیدات ترامپ، واکنشهای تند ایران و تحرکات نظامی در منطقه، همگی نشان میدهند که خطر درگیری بیش از هر زمان دیگری وجود دارد. اما هنوز مسیر دیپلماسی کاملاً بسته نشده است. اگرچه شرایط به آستانه جنگ نزدیک شده، اما وقوع جنگ همچنان به تصمیمات طرفین، رفتار متحدین منطقهای و احتمالاً یک اشتباه محاسباتی بستگی دارد. ارزیابی تحلیل گران امور راهبردی این است که در حال حاضر احتمال حل و فصل سیاسی مسائل میان ایران و آمریکا بسیار بیشتر از وقوع جنگ است اما در عین حال، هر اقدام یا واکنش حساب نشده از سوی طرفین، میتواند سرنوشت این بحران را کاملا تغییر دهد.
هم ایالات متحده و هم ایران در مانورهای نظامی قابل توجهی شرکت کردهاند. ایالات متحده چندین پرواز بمب افکن بی – ۵۲ را در نزدیکی ایران به عنوان نمایش قدرت و نشان دادن اقدام نظامی احتمالی انجام داده است. علاوه بر این، نیروهای ایالات متحده در مانورهای نظامی در مقیاس بزرگ که شامل حضور بمب افکنهای استراتژیک و جتهای جنگنده بوده همراه با اسرائیل حضور داشتهاند. از سوی دیگر، ایران مانورهای دریایی مشترکی را با روسیه و چین در خلیج فارس انجام داده و تواناییهای نظامی خود را بیشتر تقویت کرده است. هم چنین، ایران با رونمایی از شهرهای موشکی که زرادخانه رو به رشد موشکهای دوربرد را در خود جای داده و با انجام آزمایشهای موشکی، قدرت موشکی خود را به نمایش گذاشته است. این نمایشهای نظامی به عنوان هشداری برای ایالات متحده و متحدانش عمل میکند.
روابط دیپلماتیک بین ایالات متحده و ایران از زمان خروج ایالات متحده از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸ بدتر شده است. علیرغم برخی تلاشها برای مذاکره مجدد، تهران خواستههای ایالات متحده را رد کرده و به طور فزایندهای تلاش کرده تا حمایت روسیه و چین را به سوی خود جلب کند.
ترامپ رئیس جمهور آمریکا اخیرا فاش ساخت که نامهای را برای رهبر انقلاب در تهران ارسال کرده و خواستار دستیابی به یک توافق هستهای جدید ظرف مدت دو ماه شده است. او اشاره کرده که در صورت عدم پذیرش این خواسته از سوی تهران اقدام نظامی علیه ایران صورت خواهد گرفت. با متوقف شدن مذاکرات و نزدیک شدن زمان ضرب الاجل، پنجره دیپلماتیک برای کاهش تنش به سرعت بسته میشود و اقدام نظامی به عنوان یک نتیجه محتمل فزاینده باقی میماند.
مسیر کنونی روابط آمریکا و ایران منجر به درگیری احتمالی میشود، اما لازم نیست این گونه باشد. به نظر میرسد هر دو طرف قصد دارند وارد دیپلماسی شوند. ترامپ به مذاکرات علاقه نشان داده است. تهران در اولین دوره ریاست جمهوری ترامپ نشان داد که فشار حداکثری منجر به مقاومت حداکثری از سوی ایران میشود.
با افزایش نیروهای نظامی در هر دو طرف و ادامه تحریم ها، خطر رویارویی مستقیم نظامی بین ایالات متحده و ایران افزایش مییابد. با ادامه عملیات نظامی اسرائیل در غزه، ادامه فعالیت گروههای نیابتی ایران در منطقه و نزدیک شدن ضرب الاجل مذاکرات دیپلماتیک، چند ماه آینده برای تعیین این که آیا دو کشور میتوانند راهی برای حل اختلافات خود بیابند یا به سمت درگیری همه جانبه سوق داده خواهند شد، بسیار مهم خواهد بود.