با یکی از دستگیرشدگان صحبت کردم و علت ارتکاب به این عمل خائنانه را از او سوال کردم که وی در پاسخ گفت: «هدف ما انجام کودتای نظامی بود» و زمانی که انگیزه کودتا را سوال کردم جواب داد: «ما برای خودمان عقایدی داریم و شما هم عقایدی برای خودتان.»
به گزارش کاویان گلد، براساس گزارشهای تاریخی، کودتای نوژه که در روز چهارشنبه ۱۸ تیر ۱۳۵۹ رخ داد، یکی از جدیترین تلاشها برای سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران در سالهای آغازین پس از انقلاب بود. این طرح که عمدتا توسط گروهی از افسران نیروی هوایی ارتش طراحی شده بود، قرار بود با بمباران اقامتگاه امام خمینی در جماران و تصرف مراکز کلیدی کشور، زمینهساز سقوط نظام نوپای جمهوری اسلامی شود. نام کودتا از پایگاه هوایی شهید نوژه همدان گرفته شده است، اگرچه گفته میشد عنوان اصلی عملیات «نجات قیام ایران بزرگ» بوده و حمایت شماری از مخالفان سیاسی نظام، ازجمله شاپور بختیار، را نیز دارا بوده است.
کشف و خنثیسازی این کودتا توسط نیروهای سپاه پاسداران، کمیتههای انقلاب و بخشی از ارتش، نقطه عطفی در تحولات سیاسی و امنیتی آن دوران به شمار میآید؛ چراکه پس از آن دهها نفر از افسران بلندپایه ارتش دستگیر و شماری نیز اعدام شدند. این واقعه تأثیر عمیقی بر ساختار ارتش گذاشت و باعث شد تا فضای بیاعتمادی و بدبینی شدید نسبت به این نهاد در میان مسئولان نظام حاکم شود. روایتهای پراکنده، اما نزدیک به زمان حادثه از منابعی چون روزنامههای کیهان و اطلاعات، امکان بازخوانی جزئیات و فضای آن روزها را فراهم میآورد.
در ادمه گفتوگوی خبرنگار اطلاعات را که فردای آن روز یعنی ۱۹ تیرماه پیش از شروع جلسه شورای انقلاب با آیتالله مهدوی کنی، سرپرست وقت وزارت کشور، انجام داده میخوانیم:
آقای مهدوی آیا مسئله کودتا و کشف آن در جلسه [شورای انقلاب] مطرح شد؟ لطفا توضیح دهید که کی و چگونه بوده است؟
در تهران و پادگان همدان بوده است. قریب یک ماه بود که ما خبر از توطئه داشتیم. البته از طریق عدهای از افسران نیروی هوایی و بعضی افراد دیگر. توطئه به این شکل بود که ارتش با همگامی با عراقیها در یک شب مراکز مهم مانند منزل امام در جماران، مرکز سپاه پاسداران، فیضیه قم و چند جای دیگر را بمباران کنند و بعد اعلام کودتا کنند. البته عراق هم از آن طرف به مرزها حمله کند که دیدیم حمله کرد. شب موعود هم دیشب بود «چهارشنبه [۱۸ تیر] نیمهشب» چون قبلا برای ما کاملا مشخص بوده تمام نیروها بسیج شدند، هم ارتش و هم سپاه و هم کمیته مخصوصا کمیته مرکزی تهران نقش اساسی داشت. تمام مراکز ورودی شهر تحت کنترل بوده، نظامیهایی که وارد تهران میشدند تحت کنترل شدید بودند، نقل و انتقالات تحت کنترل دقیق بود و همه افراد بازداشت شدند.
منتهی بعضیها بیگناه هم بازداشت شدند. تمام قرارهایی که بوده چون قبلا مشخص شده بود به همان نحو بوده است و صادق درآمد. قرارها تمام گزارش شده بود، برای همین همه آنها تحت کنترل بودند. حدود ۶۰ نفر در تهران بازداشت شدند. که اکثر آنها از نیروی هوایی هستند یکی هم که منزلش تحت کنترل بود در هنگام بازرسی مزنل تیراندازی میکند و یکی از پاسدارها مصدوم میشود و حالش وخیم بوده حالا نمیدانم شهید شده یا نه. این شخص خلبان بوده و از منزلش مقدار بسیار زیادی اسلحه به دست میآید.